Bloemen zaaien voor bijen en vlinders — help de bestuivers met kinderen
Wist je dat één op de drie happen eten die we nemen, afhankelijk is van bestuiving door bijen? Zonder bijen geen appels, geen aardbeien, geen tomaten. En toch zijn bijen in gevaar: Nederland heeft in de afgelopen 20 jaar meer dan 30% van zijn bijensoorten verloren.
De achteruitgang van bijen in Nederland
Wilde bijen, hommels en zweefvliegen zijn de afgelopen decennia sterk afgenomen door verlies van bloemrijk grasland, pesticidengebruik en monoculturen. Elk stukje bijenvriendelijke tuin telt — hoe klein ook.
Wat kunnen kinderen doen?
- Bijenvriendelijke bloemen zaaien
- Een insectenhotel bouwen
- Pesticiden in de tuin vermijden
- Anderen bewust maken van het belang van bijen
De 10 beste bloemen voor bijen en vlinders
1. Goudsbloem (Calendula officinalis)
Goudsbloem bloeien lang (mei tot oktober), zijn makkelijk te zaaien en de felle oranje kleuren zijn prachtig. De bloembladen zijn eetbaar in salades.
Zaaien: april-mei direct buiten
Kiemtijd: 7-14 dagen
Bloei: mei-oktober
2. Zinnia
Kleurrijke eenjarige bloemen die bijen, hommels en vlinders aantrekken. Ook uitstekende snijbloemen voor kinderboeketten.
Zaaien: mei-juni direct buiten na laatste vorstrisico
Kiemtijd: 7-10 dagen
Bloei: juli-oktober
3. Zonnebloem (Helianthus annuus)
Zonnebloemen zijn magneten voor bijen en vogels. De rijpe zaden zijn vogelvoer in de herfst. Lees meer in ons artikel over zonnebloemen zaaien.
Zaaien: april-mei
Kiemtijd: 7-14 dagen
4. Leeuwenbek (Antirrhinum majus)
Leeuwenbek heeft een unieke bloem die speciaal is aangepast voor bepaalde bijensoorten. Kinderen kunnen zelf de "mond" van de leeuwenbek open en dicht klappen.
Zaaien: februari-maart binnen, april buiten
Kiemtijd: 10-14 dagen
5. Klaproos (Papaver rhoeas)
De wilde klaproos is eenvoudig te zaaien (gewoon strooien!) en bijen zijn er dol op vanwege het overvloedige stuifmeel.
Zaaien: september-oktober of maart-april direct buiten
Kiemtijd: 10-21 dagen
6. Korenbloem (Centaurea cyanus)
Korenbloem is een van de meest traditionele bijenbloemen van Nederland. Het felblauw van de bloemen is onmiskenbaar.
Zaaien: april-mei direct buiten
Kiemtijd: 10-14 dagen
7. Margriet (Leucanthemum vulgare)
Margriet is de klassieke Nederlandse veldbloem. Ze is vaste plant, dus je zaait hem eenmalig en hij komt elk jaar terug.
Zaaien: april-mei of september-oktober
Bloei: mei-september
8. Lavendel (Lavandula angustifolia)
Lavendel trekt bijen van ver. In de bloeitijd zoemen er tientallen bijen rond elke struik. Als vaste plant gaat hij jarenlang mee.
Planten: koop een plantje bij het tuincentrum
Bloei: juni-augustus
9. Phacelia (Phacelia tanacetifolia)
Een van de meest effectieve bijenbloemen. Boeren zaaien het als groenbemester en bijenweide. De lavendelblauw-paarse bloemen zijn prachtig.
Zaaien: april-juli direct buiten
Kiemtijd: 7-10 dagen
10. Wilde bloemenmengsel
Mengsels van inheemse wilde bloemen zijn te koop bij tuincentra. Strooien, licht aandrukken, water geven en wachten op een kleurige bloementuin.
Hoe leg je een bijenvriendelijke hoek aan
Stap 1: Kies een zonnige plek
Bestuivende insecten zijn actief bij warmte. Een zonnige hoek trekt meer bijen en vlinders.
Stap 2: Bereid de grond voor
Verwijder onkruid en graaf de grond los. Let op: bloemen voor bijen groeien vaak het best in minder voedselrijke grond.
Stap 3: Kies voor diversiteit
Plant of zaai minimaal 5-6 verschillende soorten bloemen voor continue bloemenaanbod.
Stap 4: Zaai of plant in groepen
Groepen van dezelfde bloem trekken meer bijen dan solitaire planten.
Stap 5: Vermijd pesticiden
Chemische insecticiden doden bijen. Gebruik biologische alternatieven.
Stap 6: Laat de tuin een beetje wild zijn
Een wilde hoek met een stapel takken of stukje kale grond is perfecte habitat voor wilde bijen.
Activiteit voor kinderen: bouw een insectenhotel
Materialen: bamboe stokjes (10-15 cm lang), een houten kist, stro, dennenappels, droge takken.
Bouwen: vul de kist met materialen, zorg dat ze strak gepakt zitten.
Ophangen: op 1-2 meter hoogte op een zonnige, regenvrije plek.
Resultaat: binnen een seizoen zie je gaatjes dichtgemaakt worden met modder — bijen zijn ingetrokken!
Vlinders herkennen in de tuin
Koolwitje: wit met zwarte vlekken, veelvoorkomend in moestuinen.
Dagpauwoog: groot, prachtig patroon met ogen op de vleugels.
Kleine vos: oranje-bruin met zwarte vlekken, een van de meest voorkomende tuinvlinders.
Citroenvlinder: heldergeel (mannetje) of geelwit (vrouwtje).
Atalanta: felrood-zwart-wit, migreert vanuit Zuid-Europa naar Nederland.
Veelgestelde vragen over bloemen voor bijen
Welke bloem trekt de meeste bijen?
Lavendel, phacelia en goudsbloem trekken de meeste bijen. Phacelia is de absolute winnaar.
Kan ik bijenvriendelijke bloemen in potten zaaien?
Absoluut. Goudsbloem, zinnia en nasturtium groeien prima op het balkon.
Zijn bijen gevaarlijk voor kinderen?
Bijen steken vrijwel nooit als ze niet bedreigd worden. Leer kinderen rustig te bewegen in de buurt van bijen.
Begin vandaag met de bijentuin
Begin met een paar zakjes zaden — goudsbloem, zinnia, korenbloem. Zaai ze in de tuin of in potten op het balkon. Onze Tuinierbox pakketten bevatten bijenvriendelijke bloemenzaden en alles om te beginnen.